F/K (Fiyat/Kazanç) oranı, bir hissenin fiyatının hisse başına net kâra bölünmesiyle bulunan değerleme ölçüsüdür; yatırımcının şirketin yıllık kârının kaç katı bir fiyat ödediğini gösterir.
F/K (Fiyat/Kazanç) oranı, bir hissenin fiyatının hisse başına net kâra bölünmesiyle bulunan bir değerleme ölçüsüdür. Yatırımcının, şirketin yıllık kârının kaç katı bir fiyat ödediğini gösterir.
Oran tek başına bir hisse hakkında kesin yargı içermez. Şirketin yarattığı kâra kıyasla piyasanın biçtiği fiyatı sayısallaştırır; yorum, sektör ve büyüme görünümüyle birlikte yapılır.
F/K oranı nasıl hesaplanır?
F/K oranı, hisse fiyatının hisse başına net kâra bölünmesiyle bulunur. Aynı sonuç, piyasa değerinin yıllık net kâra bölünmesiyle de elde edilir.
Örnek olarak, fiyatı 100 TL olan ve hisse başına 20 TL net kâr açıklayan bir şirkette oran 100 ÷ 20 = 5 olur. Bu, kârın 5 katı fiyat ödendiği anlamına gelir. Net kâr negatifse oran anlamını yitirir ve hesaplanmaz.
F/K oranı neyi gösterir?
F/K, piyasanın bir şirketin kârına ne kadar değer biçtiğini özetler. Düşük oran, kârına kıyasla daha düşük fiyatlandığını gösterir.
Yüksek oran ise iki şeye işaret edebilir: kârına göre daha yüksek fiyat ya da gelecekte daha hızlı kâr büyümesi beklentisi. Bu yüzden yüksek F/K otomatik olumsuz, düşük F/K otomatik olumlu değildir.
F/K oranı kaç olmalı?
Tüm şirketler için geçerli tek bir ideal F/K değeri yoktur. Uygun düzey sektöre, döneme ve şirketin büyüme hızına göre değişir.
Sermaye yoğun sektörler ile hızlı büyüyen sektörlerin tipik F/K düzeyleri farklılaşır. Bu yüzden "kaç olmalı" sorusunun cevabı ancak aynı sektördeki şirketler yan yana konduğunda görülür: örneğin bir şirketin F/K'sı 6, sektör ortalaması 9 olabilir. İki sayı yan yana konur; yorum okuyucunundur.
Birkaç dönemin eğilimi tek dönemden daha bilgilendiricidir; paydadaki hisse başına kâr dönemden döneme değiştiği için oran da değişir. F/K'yı diğer çarpanlarla birlikte okumak için piyasa çarpanları sayfası başlangıç noktasıdır.
Sektör karşılaştırması neden önemli?
Bir oranın yüksek mi düşük mü olduğu, ancak aynı sektördeki şirketlerle kıyaslanınca anlam kazanır. Bankacılık gibi olgun sektörlerde F/K genellikle tek hanelidir; hızlı büyüyen sektörlerde daha yüksek olabilir.
Güncel oranlar için GARAN, AKBNK ve ISCTR sayfalarındaki F/K, sektör ortalamasıyla yan yana görülebilir. Bir hisseyi başka bir sektördeki şirketle doğrudan kıyaslamak yanıltıcı olur.
F/K oranının sınırları nelerdir?
F/K geçmiş kâra dayanır. Tek seferlik gelir-gider, kur farkı ve dönemsel dalgalanmalar oranı yanıltıcı biçimde oynatabilir.
Net kârın kur etkisiyle bastığı bir dönemde oran gerçekte olduğundan farklı görünebilir. Bu yüzden F/K tek başına değil, PD/DD ve borçluluk, nakit akışı gibi göstergelerle birlikte okunur.
F/K ile ilgili sık yapılan hatalar
En yaygın hata, farklı sektörlerdeki şirketleri yalnızca F/K ile kıyaslamaktır. İkincisi, tek bir dönemin oranını kalıcı sanmaktır; kâr dönemden döneme değişir.
Bu yüzden birkaç dönemin eğilimine bakmak daha sağlıklıdır. Üçüncü hata, negatif ya da çok yüksek bir oranı anlamlıymış gibi yorumlamaktır; bu durumlarda oran genellikle son dönem kârının düşüklüğünden kaynaklanır.
Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı değildir.