RSI (Relative Strength Index / Göreceli Güç Endeksi), bir hissenin belirli bir dönemdeki ortalama kazançlarını ortalama kayıplarına oranlayan, 0 ile 100 arasında değer alan bir momentum osilatörüdür. J. Welles Wilder tarafından 1978'de tanımlanmıştır ve fiyat hareketinin hızını ölçer.
RSI (Relative Strength Index), Türkçesiyle Göreceli Güç Endeksi, bir momentum osilatörüdür. Fiyat hareketinin yönünü değil, hızını ve büyüklüğünü ölçer. Değeri her zaman 0 ile 100 arasında kalır.
Gösterge, teknik analist J. Welles Wilder tarafından 1978 yılında tanımlandı. Bir hissenin son dönemdeki kazançlarını, aynı dönemdeki kayıplarına oranlar. Bu sayfada RSI'nin tanımını, hesaplanışını ve sınırlarını olgusal biçimde ele alıyoruz.
RSI bir teknik analiz aracıdır. Teknik analiz, geçmiş fiyat ve işlem hacmi hareketlerine bakar. Şirketin kârı veya bilançosu gibi temel verilere bakmaz. O alan temel analiz kapsamındadır.
RSI nasıl hesaplanır?
RSI, belirli bir dönemdeki ortalama kazancın ortalama kayba oranından türetilir. Standart dönem genellikle 14'tür.
Önce göreceli güç (RS) bulunur. Bu, ortalama kazancın ortalama kayba bölünmesidir:
RS = Ortalama Kazanç ÷ Ortalama Kayıp
Ardından bu oran 0-100 bandına çekilir. Formülün sadeleştirilmiş hâli şöyledir:
RSI = 100 − 100 / (1 + RS)
Kazançlar kayıplara göre büyüdükçe RSI değeri artar. Kayıplar ağır bastığında ise gösterge değeri geriler. Hesabı işlem platformları otomatik yapar; kullanıcının elle hesaplaması gerekmez.
RSI'nin 14 periyodu ne anlama gelir?
RSI'nin 14 periyodu, hesaplamada son 14 mum verisinin kullanıldığını gösterir. Bu, Wilder'ın önerdiği standart değerdir.
Günlük grafikte 14 periyot, son 14 günü kapsar. Saatlik grafikte ise son 14 saati kapsar. Yani periyot, seçilen zaman dilimine göre değişir.
Kısa periyot, göstergeyi daha hareketli yapar. Uzun periyot ise daha yavaş ve daha az iniş çıkışlı kılar. Periyot bir tercihtir; tek bir doğru değeri yoktur.
RSI bölgeleri ne anlama gelir?
Teknik analiz literatürü, RSI bandını üç bölgeye ayırır. Bu bölgelerin adları birer tanımdır; gelecekteki fiyat yönü hakkında garanti içermez.
Literatürde 70 üstü bölge aşırı alım olarak adlandırılır. 30 altı bölge ise aşırı satım olarak adlandırılır. Aradaki bant genellikle nötr kabul edilir.
Aşağıdaki tablo bu adlandırmaları özetler:
| Bölge | Literatürdeki adlandırması | Not |
|---|---|---|
| 70 üstü | Aşırı alım | Adlandırma bir tanımdır, yön garantisi içermez |
| 30 - 70 | Nötr bant | Çoğu zaman bu aralıkta seyreder |
| 30 altı | Aşırı satım | Adlandırma bir tanımdır, yön garantisi içermez |
Bu adlandırmaların kendisi bir sonuç taşımaz. Bir hisse uzun süre aşırı alım bölgesinde kalabilir. Tablodaki etiketler yalnızca bölgenin literatürdeki adıdır.
RSI uyumsuzluğu (divergence) nedir?
Uyumsuzluk, fiyat ile RSI'nin ters yönde hareket etmesi durumudur. Literatürde divergence olarak adlandırılan tanımsal bir kavramdır.
Örneğin fiyat yeni bir zirve yaparken RSI daha düşük bir zirve yapabilir. Buna negatif uyumsuzluk denir. Tersi durum ise pozitif uyumsuzluk olarak adlandırılır.
Uyumsuzluk, literatürde momentumun zayıfladığına dair bir gözlem olarak yorumlanır. Ancak bu bir tanımdır. Tek başına gelecekteki fiyatın yönünü garanti etmez.
RSI'nin sınırları nelerdir?
RSI'nin en önemli sınırı, tek başına yeterli olmamasıdır. Geçmiş fiyat verisinden türetilir; geçmiş veri ise geleceği garanti etmez.
Güçlü bir trend sırasında gösterge yanıltıcı olabilir. RSI uzun süre uç bölgede kalabilir. Yani 70 üstünde veya 30 altında uzun süre takılabilir.
Yatay seyreden piyasada da etkisi sınırlıdır. Bu yüzden teknik analizde RSI, başka göstergeler ve fiyat yapısıyla birlikte okunur. Hiçbir tek gösterge tek başına bir sonuç vermez.
RSI ile temel analiz arasındaki ilişki nedir?
RSI teknik bir göstergedir; temel analizden farklı bir soruyu yanıtlar. Teknik analiz fiyat hareketine bakar, temel analiz ise şirketin verilerine bakar.
Örneğin F/K oranı temel bir göstergedir. Şirketin kazancını fiyatına oranlar. RSI ise şirketin kârıyla ilgilenmez; yalnızca fiyatın son hareketini ölçer.
İki yaklaşım birbirini dışlamaz. Bir yatırımcı şirketin temel verilerine hisse sayfalarından bakabilir. Fiyat momentumu için ise teknik göstergeler ayrı bir katman sunar. Temel kavramlar için hisse senedi nedir ve borsa nedir sayfaları ilgilidir.
BIST'te RSI nereden bakılır?
RSI, işlem platformlarının grafik araçlarında otomatik olarak çizilir. Kullanıcı bir hisse grafiğini açıp gösterge olarak RSI'yi ekleyebilir.
Örneğin varsayalım bir yatırımcı THYAO veya EREGL grafiğini incelemek istesin. Aracı kurum platformunda RSI göstergesini grafiğe ekleyerek değeri görebilir. Bu örnek tamamen kurgusaldır; belirli bir RSI değerine işaret etmez.
Bu sitede şu an hisselere ait RSI göstergesi gösterilmemektedir. Hisselerin temel verileri için hisseler listesi ve tek tek hisse sayfaları kullanılabilir. Teknik göstergeler için işlem platformlarına bakılır. BIST kavramı için BIST nedir ve endeks nedir sayfaları da ilgilidir.
Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı değildir.