Bollinger Bantları, bir hareketli ortalamanın etrafına standart sapma kullanılarak çizilen üç çizgiden oluşan bir teknik analiz aracıdır. Orta bant genellikle 20 periyotluk hareketli ortalamadır; üst ve alt bant ise bu ortalamadan iki standart sapma uzaklığa yerleştirilir. John Bollinger tarafından 1980'lerde tanımlanmıştır ve fiyatın oynaklığını ölçer.
Bollinger Bantları (Bollinger Bands), bir fiyat grafiğinin üzerine çizilen üç çizgiden oluşan bir teknik analiz aracıdır. Fiyatın yönünü değil, oynaklığını ve dağılımını betimler. Üç çizgi birlikte bir bant oluşturur.
Gösterge, teknik analist John Bollinger tarafından 1980'li yıllarda tanımlandı. Ortadaki çizgi bir hareketli ortalamadır. Üst ve alt çizgiler ise bu ortalamadan standart sapma kadar uzaklığa yerleştirilir. Bu sayfada bantların tanımını, hesaplanışını ve sınırlarını olgusal biçimde ele alıyoruz.
Bollinger Bantları bir teknik analiz aracıdır. Teknik analiz, geçmiş fiyat ve işlem hacmi hareketlerine bakar. Şirketin kârı veya bilançosu gibi temel verilere bakmaz.
Bollinger Bantları neden oluşur?
Bollinger Bantları üç çizgiden oluşur. Bunlar orta bant, üst bant ve alt banttır. Üçü birlikte fiyatın etrafında bir kanal çizer.
Orta bant, fiyatın hareketli ortalamasıdır. Üst ve alt bant ise bu ortalamanın belirli bir standart sapma kadar üstüne ve altına yerleştirilir. Bu yapı, fiyatın ortalama etrafındaki dağılımını görsel hâle getirir.
Aşağıdaki tablo üç bandı özetler:
| Bant | Tanımı | Standart konum |
|---|---|---|
| Üst bant | Orta bandın üzerine eklenen çizgi | Orta bant + 2 standart sapma |
| Orta bant | Fiyatın hareketli ortalaması | 20 periyotluk ortalama |
| Alt bant | Orta bandın altına eklenen çizgi | Orta bant − 2 standart sapma |
Tablodaki konumlar standart ayarlardır. Periyot ve standart sapma katsayısı kullanıcı tarafından değiştirilebilir.
Bollinger Bantları nasıl hesaplanır?
Hesaplama, önce orta bandın bulunmasıyla başlar. Orta bant, seçilen dönemin hareketli ortalamasıdır. Standart dönem genellikle 20 periyottur.
Ardından aynı dönem için standart sapma hesaplanır. Standart sapma, fiyatların ortalamadan ne kadar uzağa dağıldığını ölçen bir istatistik değeridir. Üst ve alt bant bu değerden türetilir.
Formülün sadeleştirilmiş hâli şöyledir:
Üst Bant = Orta Bant + (2 × standart sapma)
Alt Bant = Orta Bant − (2 × standart sapma)
Varsayılan katsayı genellikle 2'dir. Hesabı işlem platformları otomatik yapar; kullanıcının elle hesaplaması gerekmez. Periyot ve katsayı bir tercihtir.
Bant daralması ve genişlemesi ne anlama gelir?
Bantlar arasındaki mesafe sabit değildir. Bu mesafe, fiyatın oynaklığına göre genişler veya daralır. Mesafe doğrudan standart sapmaya bağlıdır.
Oynaklık arttığında standart sapma büyür ve bantlar birbirinden uzaklaşır. Buna bant genişlemesi denir. Oynaklık azaldığında ise standart sapma küçülür ve bantlar birbirine yaklaşır.
Literatürde bantların daralmasına sıkışma (squeeze) adı verilir. Bu adlandırma tanımsaldır. Düşük oynaklık dönemini betimler; gelecekteki fiyat yönü hakkında garanti içermez.
Fiyatın banda dokunması ne anlama gelir?
Fiyat zaman zaman üst veya alt banda dokunabilir. Bu durum, fiyatın ortalamadan iki standart sapma uzaklaştığını gösterir. Bu istatistiksel bir gözlemdir.
Literatürde üst banda yakın seyir, oynaklığın o yönde arttığı bir bölge olarak betimlenir. Alt banda yakın seyir ise ters yöndeki dağılımı betimler. Bu betimlemeler birer tanımdır.
Banda dokunmanın kendisi bir sonuç taşımaz. Güçlü bir trendde fiyat uzun süre bir banda yakın seyredebilir. Bu betimlemeler gelecekteki fiyatın yönünü garanti etmez.
Bollinger Bantlarının sınırları nelerdir?
Bollinger Bantlarının en önemli sınırı, tek başına yeterli olmamasıdır. Geçmiş fiyat verisinden türetilir; geçmiş veri ise geleceği garanti etmez.
Güçlü bir trend sırasında gösterge yanıltıcı olabilir. Fiyat uzun süre bir banda yakın seyredebilir. Bu durum tek başına bir sonuç anlamına gelmez.
Bantların ayarı da sonucu değiştirir. Farklı periyot ve katsayı farklı bantlar üretir. Bu yüzden teknik analizde bantlar, başka göstergeler ve fiyat yapısıyla birlikte okunur. Hiçbir tek gösterge tek başına bir sonuç vermez.
Bollinger Bantları ile temel analiz arasındaki ilişki nedir?
Bollinger Bantları teknik bir araçtır; temel analizden farklı bir soruyu yanıtlar. Teknik analiz fiyat hareketine bakar, temel analiz ise şirketin verilerine bakar.
Bantlar fiyatın oynaklığını ölçer; şirketin kârıyla veya bilançosuyla ilgilenmez. Temel veriler ise hisse senedi değerlemesinin ayrı bir katmanıdır. İki yaklaşım farklı soruları yanıtlar.
Bir yatırımcı şirketin temel verilerine hisse sayfalarından bakabilir. Fiyatın oynaklığı için ise teknik göstergeler ayrı bir bakış sunar. Momentum için ise RSI gibi başka teknik göstergeler kullanılır.
BIST'te Bollinger Bantları nereden bakılır?
Bollinger Bantları, işlem platformlarının grafik araçlarında otomatik olarak çizilir. Kullanıcı bir hisse grafiğini açıp gösterge olarak Bollinger Bantlarını ekleyebilir.
Örneğin varsayalım bir yatırımcı THYAO veya GARAN grafiğini incelemek istesin. Aracı kurum platformunda Bollinger Bantları göstergesini grafiğe ekleyerek bantları görebilir. Bu örnek tamamen kurgusaldır; belirli bir bant değerine işaret etmez.
Bu sitede şu an hisselere ait Bollinger Bantları gösterilmemektedir. Hisselerin temel verileri için hisseler listesi ve tek tek hisse sayfaları kullanılabilir. Teknik göstergeler için işlem platformlarına bakılır.
Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı değildir.