Teknik analiz, bir hissenin geçmiş fiyat ve işlem hacmi verilerini grafik üzerinden inceleyen yaklaşımdır. Şirketin kârı veya bilançosu gibi temel verilere bakmaz; yalnızca fiyatın geçmiş hareketini ele alır. Amaç, fiyat verisindeki örüntüleri olgusal biçimde tanımlamaktır.
Teknik analiz, bir hissenin geçmiş fiyat ve işlem hacmi verisini grafik üzerinden inceleyen yaklaşımdır. Şirketin kârına, bilançosuna veya yönetimine bakmaz. Yalnızca fiyatın geçmiş hareketini ele alır.
Bu yaklaşım, veriyi grafiklerle görselleştirir. Amaç, fiyat verisindeki tekrar eden örüntüleri olgusal biçimde tanımlamaktır. Bu sayfada teknik analizin tanımını, araçlarını ve varsayımlarını ele alıyoruz.
Teknik analiz tek bir araç değildir. Göstergeler, formasyonlar, destek/direnç ve hareketli ortalamalar gibi birçok alt başlığı kapsar. Bu sayfa bu alt konulara bir giriş niteliğindedir.
Teknik analiz neye bakar?
Teknik analiz fiyat ve hacim verisine bakar. Bir hissenin geçmişte hangi seviyelerde işlem gördüğünü ve ne kadar işlem hacmiyle hareket ettiğini inceler.
Bu veriler grafik üzerinde gösterilir. Analist, fiyatın geçmiş seyrini ve hacmin bu seyirle ilişkisini değerlendirir. Şirketin kazancı veya temettüsü bu kapsamın dışındadır.
O alan temel analiz kapsamındadır. Temel analiz şirketin verilerine bakar. Teknik analiz ise yalnızca fiyatın kendisine bakar.
Teknik analiz ile temel analiz arasındaki fark nedir?
İki yaklaşım farklı soruları yanıtlar. Teknik analiz fiyat hareketine bakar, temel analiz ise şirketin mali verilerine bakar.
Temel analiz, F/K oranı gibi ölçüleri kullanır. Bu ölçüler şirketin kazancını fiyatına oranlar. Teknik analiz ise şirketin kârıyla ilgilenmez.
Aşağıdaki tablo iki yaklaşımı özetler:
| Boyut | Teknik analiz | Temel analiz |
|---|---|---|
| İncelediği veri | Fiyat ve hacim | Kâr, bilanço, oranlar |
| Soru | Fiyat nasıl hareket etti? | Şirketin mali durumu nedir? |
| Araç örneği | Gösterge, formasyon | F/K, PD/DD |
İki yaklaşım birbirini dışlamaz. Bir yatırımcı her ikisini farklı katmanlar olarak kullanabilir. Tablodaki ayrım yalnızca odak farkını gösterir.
Teknik analizin başlıca araçları nelerdir?
Teknik analiz birden çok araç grubunu kapsar. Bu gruplar fiyat verisini farklı açılardan ele alır.
Başlıca araç grupları şunlardır:
- Göstergeler: Fiyattan türetilen hesaplamalardır. Örnekler: RSI, MACD, Bollinger bantları.
- Hareketli ortalamalar: Fiyatın belirli bir dönemdeki ortalamasıdır. Bkz. hareketli ortalama nedir ve golden cross / death cross.
- Formasyonlar: Grafikteki tekrar eden fiyat şekilleridir. Örnekler: mum formasyonları, omuz baş omuz, ikili dip / ikili tepe, bayrak formasyonu, doji.
- Destek ve direnç: Fiyatın geçmişte tutunduğu seviyelerdir. Bkz. destek ve direnç nedir.
Her grup ayrı bir alt konudur. Bu araçların yorumları teknik analiz literatüründe tanımlanır. Hiçbiri tek başına gelecekteki fiyatın yönünü garanti etmez.
Teknik analizin varsayımları nelerdir?
Teknik analiz literatürde üç temel varsayıma dayanır. Bu varsayımlar yaklaşımın çerçevesini oluşturur; birer tanımdır.
Birinci varsayım, fiyatın her şeyi yansıttığıdır. Literatüre göre mevcut bilgi fiyata yansımış kabul edilir. İkinci varsayım, fiyatların trendler hâlinde hareket etme eğiliminde olduğudur.
Üçüncü varsayım, geçmişteki örüntülerin tekrar etme eğiliminde olduğudur. Bu üç varsayım literatürde teknik analizin temeli olarak adlandırılır. Bunlar birer kabuldür; gelecekteki sonuçların gerçekleşme garantisi yoktur.
Teknik analizin sınırları nelerdir?
Teknik analizin en önemli sınırı, geçmiş veriye dayanmasıdır. Geçmiş fiyat hareketi, gelecekteki fiyatı garanti etmez.
Formasyon ve gösterge yorumları literatürde tanımlanmış kavramlardır. Bir formasyonun literatürdeki adı, o yönde bir hareketin gerçekleşeceği anlamına gelmez. Adlandırmalar birer tanımdır; gerçekleşme garantisi yoktur.
Bu yüzden teknik analizde araçlar genellikle birlikte değerlendirilir. Tek bir gösterge veya formasyon tek başına bir sonuç vermez. Yorum, yatırımcının kendi değerlendirmesine bağlıdır.
BIST'te teknik analiz nereden yapılır?
Teknik analiz, işlem platformlarının grafik araçlarıyla yapılır. Kullanıcı bir hisse grafiğini açıp göstergeleri ve çizimleri grafiğe ekleyebilir.
Örneğin varsayalım bir yatırımcı THYAO veya GARAN grafiğini incelemek istesin. Aracı kurum platformunda göstergeleri grafiğe ekleyerek fiyat seyrini görebilir. Bu örnek tamamen kurgusaldır; belirli bir gösterge değerine işaret etmez.
Bu sitede şu an hisselere ait teknik göstergeler gösterilmemektedir. Hisselerin temel verileri için hisseler listesi ve tek tek hisse sayfaları kullanılabilir. Temel kavramlar için hisse senedi nedir ve borsa nedir sayfaları ilgilidir.
Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı değildir.