Golden cross ve death cross, kısa vadeli bir hareketli ortalamanın uzun vadeli bir hareketli ortalamayı kesmesiyle oluşan iki ayrı teknik analiz olayıdır. Standart kullanımda 50 günlük ve 200 günlük ortalamalar kıyaslanır. Literatürde golden cross yukarı yönlü dönüşün, death cross aşağı yönlü dönüşün işareti olarak adlandırılır; bu adlandırmalar tek başına yön garantisi içermez.
Golden cross ve death cross, iki hareketli ortalamanın birbirini kesmesiyle tarif edilen iki ayrı teknik analiz olayıdır. Golden cross'ta kısa vadeli ortalama uzun vadeliyi yukarı yönlü keser; death cross'ta ise aşağı yönlü keser. İkisi birbirinin aynasıdır. Literatürde golden cross olası yukarı yönlü dönüşün, death cross ise olası aşağı yönlü dönüşün işareti olarak adlandırılır; bu adlandırmalar tek başına yön garantisi içermez.
Standart kullanımda 50 günlük ve 200 günlük hareketli ortalamalar kıyaslanır. Kısa vadeli ortalama 50 günlük, uzun vadeli ortalama ise 200 günlüktür. Bu sayfada iki kavramın tanımını, nasıl hesaplandığını ve sınırlarını olgusal biçimde ele alıyoruz.
Bu kavramlar birer teknik analiz aracıdır. Teknik analiz, geçmiş fiyat ve işlem hacmi hareketlerine bakar. Şirketin kârı ya da bilançosu gibi temel verilere bakmaz. O alan temel analiz kapsamındadır. Diğer teknik desenler için omuz baş omuz formasyonu ve ikili dip ve ikili tepe sayfaları da ilgilidir.
Hareketli ortalama nedir?
Hareketli ortalama, bir hissenin son belirli sayıda günkü kapanış fiyatlarının ortalamasıdır. Her yeni günle birlikte ortalama da kayar; bu yüzden "hareketli" denir.
En yaygın türü basit hareketli ortalamadır (SMA). Basit hareketli ortalama, son N günün kapanış fiyatlarını toplar ve gün sayısına böler. Örneğin 50 günlük SMA, son 50 günün kapanışlarının ortalamasıdır.
Hareketli ortalama, fiyattaki günlük iniş çıkışları yumuşatır. Tek tek günlerin gürültüsü yerine genel eğilimi gösterir. Bu yönüyle düzleştirici bir araçtır. Ancak geçmiş veriden hesaplandığı için doğası gereği gecikmelidir; bu nokta kesişimlerin anlaşılmasında kritiktir.
Golden cross nedir?
Golden cross, kısa vadeli hareketli ortalamanın uzun vadeli ortalamayı yukarı yönlü kestiği andır. Standart kullanımda 50 günlük ortalama, 200 günlük ortalamayı aşağıdan yukarı geçer.
Bu kesişim, kısa vadeli ortalamanın uzun vadeliye göre daha hızlı toparlandığı bir dönemde oluşur. Önce 50 günlük ortalama 200 günlüğün altındadır; sonra onu geçer ve üstüne çıkar. Geçişin gerçekleştiği nokta golden cross olarak tarif edilir.
Literatürde golden cross, olası bir yukarı yönlü dönüşün işareti olarak adlandırılır. Ancak bu bir tanımdır. Adlandırmanın kendisi gelecekteki fiyat yönü hakkında garanti içermez; kesişim yalnızca iki ortalamanın geçmiş veriye dayalı ilişkisini tarif eder.
Death cross nedir?
Death cross, golden cross'un ayna görüntüsüdür. Bu kez kısa vadeli ortalama uzun vadeli ortalamayı aşağı yönlü keser; yani 50 günlük ortalama 200 günlüğü yukarıdan aşağı geçer.
Kesişimden önce 50 günlük ortalama 200 günlüğün üstündedir. Kısa vadeli ortalama daha hızlı gerilediğinde 200 günlüğün altına iner. Geçişin gerçekleştiği nokta death cross olarak tarif edilir.
Literatürde death cross, olası bir aşağı yönlü dönüşün işareti olarak adlandırılır. Bu da bir tanımdır. Adlandırma desenin görünümünü tarif eder; yön garantisi içermez. İki olay da yalnızca iki ortalamanın birbirine göre konumunun değiştiği anı işaretler.
Golden cross ile death cross arasındaki fark nedir?
İkisi de aynı iki ortalamanın kesişimidir; ama kesişimin yönü ve hangi ortalamanın hangisini geçtiği terstir. Aşağıdaki tablo iki olayı karşılaştırır. Adlandırma kolonu yalnızca literatürdeki olgusal tarifi içerir; bir sonuç ya da yön garantisi taşımaz.
| Özellik | Golden cross | Death cross |
|---|---|---|
| Hangi ortalama hangisini keser | 50 günlük, 200 günlüğü keser | 50 günlük, 200 günlüğü keser |
| Kesişimin yönü | Aşağıdan yukarı (yukarı yönlü) | Yukarıdan aşağı (aşağı yönlü) |
| Literatürdeki adlandırma | Olası yukarı yönlü dönüşün işareti | Olası aşağı yönlü dönüşün işareti |
| Tipik periyotlar | 50 günlük ve 200 günlük | 50 günlük ve 200 günlük |
Görüldüğü gibi iki olay birbirinin tersidir. Her iki adlandırma da bir tanımdır; kesişimin görünümünü tarif eder, yön garantisi içermez.
Neden 50 ve 200 günlük ortalamalar?
Golden cross ve death cross hesabında 50 ve 200 günlük ortalamaların kullanılması, teknik analiz literatüründeki bir gelenektir. Bu iki değer en yaygın kullanılanlardır.
50 günlük ortalama orta vadeli bir eğilimi, 200 günlük ortalama ise uzun vadeli bir eğilimi temsil eder olarak anlatılır. İkisinin kesişimi, orta vadeli seyrin uzun vadeli seyre göre yön değiştirdiği bir an olarak tarif edilir.
Ancak bu periyotlar zorunlu değildir. Başka periyotlar da kullanılabilir. Bazı analistler farklı gün sayıları ya da farklı ortalama türleri tercih eder. 50 ve 200 yalnızca en yaygın geleneksel tercihtir; tek doğru değer değildir.
Kesişimler neden gecikmelidir?
Golden cross ve death cross'un en önemli sınırı gecikmeli olmalarıdır. Hareketli ortalamalar geçmiş veriden hesaplanır; bu yüzden kesişim, ancak fiyat hareketi bir süre devam ettikten sonra görünür hale gelir.
Ortalama son birçok günün verisini içerir. Fiyatta yön değişse bile ortalamanın bunu yansıtması zaman alır. 200 günlük ortalama, 50 günlüğe göre çok daha yavaş tepki verir. Bu yüzden kesişim, eğilim çoktan başlamışken çizilir.
Başka bir deyişle kesişim, geçmişe dönük bir işaret olarak ortaya çıkar. Geçmiş veriden türetilen hiçbir araç geleceği garanti etmez. Bu gecikme, kesişimi okurken akılda tutulması gereken en önemli sınırlamadır.
Kesişimler her zaman çalışır mı?
Hayır. Kesişimlerin en önemli sınırı, tek başına yeterli olmamalarıdır. Gecikmeli doğaları nedeniyle, kesişim görünene kadar hareketin önemli bir kısmı geçmiş olabilir.
Yatay seyreden bir piyasada ek bir sorun ortaya çıkar. Fiyat dar bir bantta gidip gelirken iki ortalama defalarca birbirini kesebilir. Bu durumda art arda golden cross ve death cross görünür; bunlara literatürde whipsaw (testere) denir. Bu sahte kesişimler net bir eğilim taşımaz.
Bu yüzden teknik analizde kesişimler tek başına okunmaz. Örneğin RSI gibi göstergeler ve mum formasyonları bu okumaya eşlik eder. Hiçbir tek araç tek başına bir sonuç vermez; hepsi birer tanımdır.
BIST'te golden cross ve death cross nereden görülür?
Golden cross ve death cross, işlem platformlarının grafik araçlarında görülür. Kullanıcı bir hisse grafiğine 50 ve 200 günlük hareketli ortalamaları ekler; iki çizginin kesiştiği nokta bu olayları işaretler.
Bu sitede şu an hisselere ait hareketli ortalamalar gösterilmemektedir. Hisselerin temel verileri için hisseler listesi ve tek tek hisse sayfaları kullanılabilir; örneğin THYAO ya da TUPRS sayfası temel verileri içerir. Hareketli ortalama kesişimleri için işlem platformlarına bakılır.
Varsayalım bir yatırımcı bir BIST hissesinin grafiğine bu iki ortalamayı eklesin ve kesişimi incelemek istesin. Bu örnek tamamen kurgusaldır; belirli bir hisseye ya da gerçek bir kesişime işaret etmez. Borsa kavramları için BIST nedir ve temel oran için F/K oranı sayfaları da ilgilidir.
Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı değildir.