MACD (Moving Average Convergence Divergence / Hareketli Ortalama Yakınsama Iraksama), bir hissenin iki farklı üssel hareketli ortalamasının farkından türetilen bir momentum göstergesidir. Gerald Appel tarafından 1970'lerin sonunda tanımlanmıştır ve fiyat momentumunun yön ve gücünü ölçmek için kullanılır.
MACD (Moving Average Convergence Divergence), Türkçesiyle Hareketli Ortalama Yakınsama Iraksama, bir momentum göstergesidir. İki farklı üssel hareketli ortalamanın farkını izler. Bu fark, fiyat momentumunun yönü ve gücü hakkında olgusal bilgi verir.
Gösterge, teknik analist Gerald Appel tarafından 1970'lerin sonunda tanımlandı. Kısa dönemli bir ortalamadan uzun dönemli bir ortalamayı çıkararak hesaplanır. Bu sayfada MACD'nin tanımını, bileşenlerini, hesaplanışını ve sınırlarını olgusal biçimde ele alıyoruz.
MACD bir teknik analiz aracıdır. Teknik analiz, geçmiş fiyat ve işlem hacmi hareketlerine bakar. Şirketin kârı veya bilançosu gibi temel verilere bakmaz. Türetildiği yapı için hareketli ortalama kavramı ön bilgidir.
MACD'nin bileşenleri nelerdir?
MACD üç bileşenden oluşur. Bunlar MACD çizgisi, sinyal çizgisi ve histogram olarak adlandırılır.
MACD çizgisi, iki üssel hareketli ortalamanın farkıdır. Sinyal çizgisi, MACD çizgisinin kendi üssel ortalamasıdır. Histogram ise bu iki çizgi arasındaki farkı çubuklarla gösterir.
Aşağıdaki tablo bu üç bileşeni özetler:
| Bileşen | Tanımı | Not |
|---|---|---|
| MACD çizgisi | Kısa ve uzun üssel ortalamanın farkı | İki ortalama yakınsayınca sıfıra yaklaşır |
| Sinyal çizgisi | MACD çizgisinin üssel ortalaması | Genellikle 9 periyotludur |
| Histogram | MACD ile sinyal çizgisi farkı | Çubuk yüksekliği farkın büyüklüğüdür |
Üç bileşen birlikte okunur. Tek bir bileşen tek başına bir sonuç taşımaz. Tablodaki tanımlar yalnızca bileşenlerin yapısını açıklar.
MACD nasıl hesaplanır?
MACD çizgisi, kısa dönemli üssel ortalamadan uzun dönemli üssel ortalamanın çıkarılmasıyla bulunur. En yaygın ayar 12-26-9'dur.
Bu ayarda MACD çizgisi şöyle hesaplanır:
MACD çizgisi = 12 periyotluk ÜHO − 26 periyotluk ÜHO
Ardından sinyal çizgisi türetilir. Sinyal çizgisi, MACD çizgisinin 9 periyotluk üssel ortalamasıdır:
Sinyal çizgisi = MACD çizgisinin 9 periyotluk ÜHO'su
Histogram ise iki çizginin farkıdır. Hesabı işlem platformları otomatik yapar; kullanıcının elle hesaplaması gerekmez.
12-26-9 ayarı ne anlama gelir?
12-26-9 ayarı, MACD'nin standart parametre setidir. Üç sayı sırasıyla kısa ortalama, uzun ortalama ve sinyal periyodunu gösterir.
12, kısa dönemli üssel ortalamanın periyodudur. 26, uzun dönemli üssel ortalamanın periyodudur. 9 ise sinyal çizgisinin periyodudur.
Bu periyotlar seçilen zaman dilimine göre ölçeklenir. Günlük grafikte 12 son 12 günü kapsar. Periyotlar değiştirilebilir; tek bir doğru değer yoktur, 12-26-9 en yaygın kullanılan settir.
MACD kesişimi ne anlama gelir?
Kesişim, MACD çizgisi ile sinyal çizgisinin birbirini kestiği noktadır. Teknik analiz literatürü bu kesişimleri iki biçimde adlandırır.
MACD çizgisinin sinyal çizgisini yukarı kesmesi, literatürde yükseliş kesişimi olarak adlandırılır. Aşağı kesmesi ise düşüş kesişimi olarak adlandırılır. Bu adlandırmalar birer tanımdır.
Bu kesişimler, literatürde momentum değişimine dair gözlem olarak yorumlanır. Ancak adlandırmanın kendisi bir sonuç taşımaz. Tek başına gelecekteki fiyat yönünün gerçekleşme garantisi yoktur.
MACD uyumsuzluğu (divergence) nedir?
Uyumsuzluk, fiyat ile MACD'nin ters yönde hareket etmesi durumudur. Literatürde divergence olarak adlandırılan tanımsal bir kavramdır.
Örneğin fiyat yeni bir zirve yaparken MACD daha düşük bir zirve yapabilir. Buna negatif uyumsuzluk denir. Tersi durum ise pozitif uyumsuzluk olarak adlandırılır.
Uyumsuzluk, literatürde momentumun zayıfladığına dair bir gözlem olarak yorumlanır. Ancak bu bir tanımdır. Tek başına gelecekteki fiyatın yönünü garanti etmez.
MACD'nin sınırları nelerdir?
MACD'nin en önemli sınırı, tek başına yeterli olmamasıdır. Geçmiş fiyat verisinden türetilir; geçmiş veri ise geleceği garanti etmez.
Gösterge, hareketli ortalamalardan türediği için doğası gereği gecikmelidir. Sinyaller fiyat hareketinin ardından oluşur. Yatay seyreden piyasada ise sık sık yön değiştirebilir.
Bu yüzden teknik analizde MACD, başka göstergeler ve fiyat yapısıyla birlikte okunur. Benzer bir momentum aracı için RSI sayfası ilgilidir. Hiçbir tek gösterge tek başına bir sonuç vermez.
MACD ile temel analiz arasındaki ilişki nedir?
MACD teknik bir göstergedir; temel analizden farklı bir soruyu yanıtlar. Teknik analiz fiyat hareketine bakar, temel analiz ise şirketin verilerine bakar.
MACD, şirketin kârıyla veya bilançosuyla ilgilenmez. Yalnızca fiyatın son hareketlerini ve momentumunu ölçer. Şirketin değerini ölçen oranlar ise temel analizin alanıdır.
İki yaklaşım birbirini dışlamaz. Bir yatırımcı şirketin temel verilerine hisse sayfalarından bakabilir. Temel kavramlar için hisse senedi nedir sayfası ilgilidir.
BIST'te MACD nereden bakılır?
MACD, işlem platformlarının grafik araçlarında otomatik olarak çizilir. Kullanıcı bir hisse grafiğini açıp gösterge olarak MACD'yi ekleyebilir.
Örneğin varsayalım bir yatırımcı THYAO veya GARAN grafiğini incelemek istesin. Aracı kurum platformunda MACD göstergesini grafiğe ekleyerek bileşenleri görebilir. Bu örnek tamamen kurgusaldır; belirli bir MACD değerine işaret etmez.
Bu sitede şu an hisselere ait MACD göstergesi gösterilmemektedir. Hisselerin temel verileri için tek tek hisse sayfaları kullanılabilir. Teknik göstergeler için işlem platformlarına bakılır.
Bu yazı yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve yatırım danışmanlığı değildir.